احساس خستگی مفرط روزانه ،احساس سردرگمی و گیج بودن ، ریزش موی شدید ، چاقی مفرط و غیر قابل کنترل، احساس لرزش در بدن و سرد شدن اندام ها ، تعرق شدید در هنگام فعالیت های ساده از نشانه های اختلال در عملکرد غده ی تیروئید شماست. تیروئید یک غده ی کاملا مفید و ضروری برای تنظیم کردن سیستم های بدن است، بدون شک اهمیت این غده بر کسی پوشیده نیست به طوری که اگر اختلالات آن زیاد باشد مشکلات روحی و جسمی بسیاری به خصوص در خانم ها ایجاد می کند.
غده تیروئید چیست؟
تیروئید در جلوی گردن قرار دارد و از لحاظ ظاهری به شکل یک پروانه است. وظیفه غده تیروئید ترشح هورمون هایی است که سرعت متابولیسم را (سیستمی که به بدن در مصرف انرژی کمک می رساند) کنترل می کنند. اختلالات غده تیروئید با ایجاد وقفه و انقطاع در تولید هورمون ها منجر به کاهش و یا افزایش سرعت متابولیسم می شود. هنگامی که سطح هورمون ها خیلی بالا و یا پایین می روند، شما دامنه گسترده ای از علایم را تجربه خواهید کرد.
Hypothyroidism عنوانی برای کم کاری تیروئید است، زمانیکه تیروئید کم کار است، وزن به صورت ناخواسته بالا می رود و این عامل بیانگر کم کار بودن تیروئید در بدن خواهد بود، در مقابل نیز اگر تیروئید پرکار باشد می تواند وزن فرد را به سرعت پایین برده و وی را دچار مشکلاتی بکند.
تیروئید همچنین می تواند منجر به متورم شدن گردن نیز شود، بزرگ شدن گردن از علائم شایع اختلال در تیروئید است که به آن گواتر می گویند. گواتر در هر دو حالت یعنی در کم کاری یا پرکار تیروئید رخ می دهد همچنین ممکن است که ورم های دور گردن هیچ ارتباطی با عملکرد این عضو نداشته باشد.
تغییرات موجود در ضربان قلب، که به صورت افزایش یا کاهش ضربان بیش از حئ معمول خواهد بود بیانگر مشکلات مربوط در غده تیروئید می باشد، معمولا زمانیکه تیروئید کم کار است ضربان قلب بسیار آهسته می زند و در مقابل نیز اگر این غده پرکار باشد ضربان قلب تندتر می شود.
ریزش مو از دیگر علایمی است که بهم خوردن تعادل هورمون های تیروئید را بیان می کند. کم کاری و پرکاری تیروئید، هردو، ریزش مو را در پی دارند. این موضوع هیچ نگران کننده نیست چرا که پس از درمان اختلال تیروئید، موی از دست رفته مجددا رشد می کند.
آزمایش تیروئید گردن
نگاهی دقیق در آینه کمک می کند تا تیروئیدی متورم را که نیازمند بررسی توسط پزشک است، تشخیص دهیم. سر را کمی عقب برده و جرعه ای آب بنوشید و همانطور که آن را فرو می دهید، گردن خود را در قسمت زیرین سیب آدم و بالای استخوان شانه، بررسی کنید. به دنبال برآمدگی و فرورفتگی این فرآیند را چندین مرتبه دیگر تکرار کنید، در صورتی که متوجه برآمدگی و یا گره ای شدید را مشاهده کردید سریعا به پزشک مراجعه کنید.
تشخیص اختلالات تیروئید
با انجام یک آزمایش خون می توانید به اختلالات موجود در غده ی تیروئید پی ببرید. این آزمایش، سطح هورمون تحریک کننده تیروئید(TSH) را تعیین می کند، نوعی از هورمون بنیادین که عملکرد غده تیروئید را تنظیم می کند.
اگر TSH بالا باشد، به این معنا است که کارایی تیروئید بسیار پایین می باشد (کم کاری تیروئید). در صورتیکه TSHپایین باشد، عموما به این مفهوم است که تیروئید بیش از اندازه فعال است(پرکاری تیروئید)، همچنین این آزمایش وجود گره و مشکلات دیگر تیروئید را نیز بیان می کند.
جراحی اختلالات تیروئید
بعضی از مواقع ممکن است نیاز به جراحی تیروئید داشته باشید، در این صورت پزشک جراح سر و گردن برای برداشتن و یا اصلاح مشکلات درون گردن و تیروئید شما اقدام می کند.
هر چند برداشتن غده تیروئید، پرکاری را درمان می کند، اما این فرایند تنها زمانی توصیه می شود که داروهای ضد تیروئید کارا نبوده و یا گواتر خیلی بزرگ شده است. انجام جراحی تیروئید به افرادی که دارای شرایط زیر می باشند توصیه می شود.
- انجام جراحی در مورد بیمارانی که گره های تیروئید دارند پیشنهاد می شود چرا که هنگامی که غده تیروئید برداشته می شود، بیشتر بیماران به مکمل های روزانه هورمون های تیروئید به منظور جلوگیری از گسترش پرکاری نیاز دارند.
- عمل جراحی تیروئید بر روی افرادی که تیروئید بسیار بزرگی دارند توصیه می شود، زیرا این غده زمانی که بزرگ می شود باعث انسداد راه تنفسی و هوایی شده و در چنین حالتی نفس کشیدن را برای فرد دشوار خواهد کرد.
- جراحی تیروئید می تواند در موارد حاد تر مانند سرطان تیروئید و یا افرادی که دارای ندول سرد تیروئید هستند انجام می شود، البته این عارضه بیشتر در مردان بالای 40 سال رخ می دهد.
نحوه انجام این عمل با بیهوشی صورت می گیرد. ابتدا در خط عرضی قاعده گردن، بین دو عضله SCM برش داده شده و پوست و عضلات و facial از یکدیگر جدا می شوند تا تیروئید نمایان گردد. سپس تیروئید همراه ندول یا همراه تومور از محل خارج می شود.
عوارض ناشی از جراحی تیروئید
هر نوع عمل جراحی که شما انجام دهید علاوه بر مزایای بسیار زیادی که ممکن است داشته باشد می توان گفت که در مقابل عوارضی را نیز دارد. از جمله عوارض ناشی از جراحی غده تیروئید می توان به موارد زیر اشاره کرد.
- ایجاد خونریزی
- عفونت
- کم تر شدن سطح هورمون پاراتیروئید
- سرم با آپسه
- آسیب دیدگی دائمی اعصاب حنجره
- ایجاد اختلالاتی در صدا
- تهوع و استفراغ
توجه داشته باشید که انجام این عمل به قدری مهم است که حتما باید توسط یک جراح متخصص سرو گردن انجام شود ، زیرا برداشتن توده ی تیروئید از یک سو حائز اهمیت است و از طرف دیگر عدم آسیب رسانی به حنجره موضوع قابل ارزشی برای کیفیت یک عمل جراحی در سر و گردن است ،در نتیجه اگر طی عمل به عصب حنجره آسیبی وارد شود بیمار دچار گرفتگی صدا یا تغییرات صدا می شود . همچنین ممکن است در اثر بی احتیاطی علاوه بر غده تیروئید ، غده ی پاراتیروئید برداشته شود بیمار دچار کاهش کلسیم و عوارض ناشی از آن خواهند شد.
سوالات متداول
در ابتدا نیاز است که غذاهای نرم و مایعات نظیر انواع پوره ها، سوپ، آب گوشت، ماست و … مصرف کنید. اگر در زمان خوردن غذا در بلع دچار مشکل بودید هیچ نگران نباشد چرا که به مرور زمان این مشکل برطرف می شود.
معمولا افرادی که جراحی تیروئید را انجام داده اند بعد از چند روز به محل کار خود باز می گردند ولی حتما می بایست مراقبت های لازم را انجام دهند. به عنوان مثال از بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت های سنگین بدنی اجتناب کنند و داروهای تجویز شده پزشک را به موقع و سروقت مصرف کنند.

